Het Wolfersveen

Het Wolfersveen hebben we in 2015 begraasd. Het is een klein heidegebied van zo'n 2,5 ha.
gelegen in een groter bosgebied. Lees hieronder een klein stukje geschiedenis van het Wolfersveen. 

Het Wolfersveen maakt deel uit van een groot gebied in de midden Achterhoek van tamelijk laag gelegen en laat ontgonnen gronden. Door de geringe hellingshoek heeft dit gebied een slechte afwatering. In de lage noordelijke helft waren in het verleden laagten met een aanzet tot veenvorming.

De naam Wolfersveen doet denken aan wolven, die inderdaad, tot waarschijnlijk begin 1900, deze woeste streek onveilig maakten. Toch kan daar de naam Wolfersveen niet van herleid worden. De naam is zelf dubbel verwarrend, want ook de toevoeging 'veen' kan niet herleid worden. Wolfersveen is geen echt veengebied, ondanks het voorkomen van enig moerasveen. De naam komt van Woltmark of Woltveen, waarbij 'wolt' staat voor laaggelegen bos. Heel vroeger werd dit gebied ook wel aangeduid met Heerenveen of Koningsveen, en door botanische veranderingen als Heerenheide.

WOLTMARK = KONINGSVEEN = HEERENVEEN =HEERENHEIDE = WOLFERSVEEN

De oorspronkelijke naam is Woltmarkt of Woltveen. Wanneer Karel V in 1543 Gelre verwerft, wordt het gebied Koningsveen genoemd. Het ligt tegen het Ruurlosebroek / Heerenbroek aan. Beide zijn z.g. domeingronden. Het Heerenveen en het Heerenbroek zijn dan broek-, moeras- en veengrond.

Van 1639 tot 1813 hebben de gezamenlijke markgenoten van de Zelhemse- en Hengelosemarken het Heerenveen voor fl. 90,-- per jaar gepacht van de domeinen c.q. de overheid. De markgenoten van Zelhem betalen 3/5 deel omdat zij dichterbij wonen dan de Hengelose markgenoten.

Door de ontwikkeling van heide in de 19e eeuw in dat gebied wordt steeds vaker de naam Heerenheide gebruikt, soms ook weer Wolfsveen. Later is Wolfersveen de gebruikelijke naam. Op een kleine correctie na is het huidige gebied Wolfersveen in de 18e eeuw gelijk aan dat van
1566. De grenzen lopen van nu Ruurloseweg, Heisterboomdijk, Tolhutterweg, Kuipersweg en Wolversveen naar de Ruurloseweg.

In 1811, na de inlijving van ons land bij het Franse Koninkrijk worden domeingronden te koop aangeboden. Zo ook de het Heerenveen. Het wordt gekocht door de erfmarkerichter G.J. de Leeuw van Coolwijk, die bereid is om het Heerenveen / Heerenheide na betaling van vijf jaarlijkse termijnen op 20 januari 1813 over te dragen aan de geërfden van Zelhem en Hengelo, dat pas na betaling van de laatste termijn op 16-08-1819 kan worden geëffectueerd. De geërfden stellen met elkaar een contract op:
 
1. De Heerenheide wordt ondeelbaar bezit van de geërfden.
2. Alleen ingezetenen / geërfden mogen er gebruik van maken.
3. Geen bepalingen mogelijk die het gemeenschappelijk karakter aantasten.

Aanleg, door de provincie in 1820 van de weg Ruurlo – Zieuwent in het zuid-oosten. Het zorgt er al snel voor dat in die hoek een klein stuk wordt ontgonnen. Het ontgonnen deel krijgt de naam Nieuwe Landen. De opbrengst van de veiling valt erg tegen! De helft krijgt een nieuwe
eigenaar. In 1832 zijn daar 2 nieuwe boerderijen gesticht.

Beheer- en financiële problemen binnen de beide marken zorgen ervoor dat tot een algehele verdeling wordt overgegaan. Hoofdzakelijk in het oostelijk deel komt ontginning op gang. Kavels worden opgesplitst in b.v. vijf nieuwe kavels voor achtereenvolgens: huis en erf, bouwland, weiland, boomgaard en heide. Grond, in het noordwestelijk deel, in handen van Van der heijden van Baak wordt rond die tijd ontgonnen en bebost in een soort parkachtig landschap, waardoor de rechthoekige verkaveling wordt doorbroken.

Voor een betere afwatering wordt de veengoot gegraven. Het westelijk deel verandert in de negentiende eeuw nauwelijks van karakter. Ontginning vindt plaats langs twee lijnen: De individuele boer die daarvoor van de regering gunstige belastingvoorwaarden heeft.
En grootschalig door ontginningsmaatschappijen.

Grotere ontginning komt na W.O.II op gang. Mogelijk door betere ontwatering, door de oprichting van het waterschap Baakse beek. Wegen rondom zijn: Aan de noordzijde de Ruurloseweg, Heisterboomdijk, rechtdoor stukje Veengoot , vanaf de Veengoot een punt langs de grens van Ruurlo en dan de Halle-Heideweg, Kuiperstraat, Wolverveenweg naar Ruurloseweg. De n.v. Ontginningsmij. Het Wolversveen pakt het begin twintiger jaren groot aan. Het gehele gebied, waar nog veel heide is wordt ontgonnen tot landbouw en weidegrond. Investering schijnt gunstig te zijn. Er worden veel boerderijen gesticht.

Voor 1900 14 boerderijen/huizen
1900-1919 6 boerderijen/huizeen
1920-1939 49 boerderijen/huizen
1940-1983 15 boerderijen/huizen

Uit deze cijfers blijkt dat het Wolfersveen door de ontginning een geweldige ontwikkeling heeft doorgemaakt. Rondom de ontginning ontwikkelen zich de buurtschap Halle-Heide , Wolfersveen en Veldhoek. In 1921 komt in Halle-Heide een Christelijke School. In 1931 is door medewerking van het departement van het Nut afd. Zelhem in Wolfersveen een school gesticht.

Bron: http://www.zelhemhistorie.nl/images/WEBSITETEKST_woltmark.pdf